Tutanchamon miał tylko dziewięć lat, gdy został królem Egiptu za czasów XVIII dynastii, w okresie Nowego Państwa (ok. 1332-1323 r. p.n.e.). Jego historia mogła na zawsze zaginąć w pomroce dziejów, gdyby nie archeolog Howard Carter, który w 1922 r. odkrył jego grobowiec w Dolinie Królów. Niemal nienaruszony, zawierał bogaty zbiór przedmiotów, które dały niezwykłą możliwość zajrzenia w ten okres egipskiej historii.

Howard Carter, Szkic grobowca Tutanchamona (Archiwum Tutanchamona, Griffith Institute, Uniwersytet Oksfordzki)

Tutanchamon rządził po okresie amarneńskim, podczas którego faraon Echnaton, prawdopodobnie ojciec Tutanchamona, zarządził w całym królestwie kult boga Atona symbolizowanego przez tarczę słoneczną. Echnaton przeniósł stolicę państwa do Achetaton (znanego też jako Amarna) w środkowym Egipcie – z dala od poprzedniej siedziby faraonów. Po jego śmierci i krótkich rządach króla Smenchkare, Tutanchamon ponownie ustanowił Amona głównym bóstwem Egiptu i przywrócił Tebom status religijnego centrum królestwa.

Poślubił swoją przyrodnią siostrę, Anchesenamon, jednak nie doczekali się potomstwa. To zagroziło trwałości dynastii. Tutanchamon zmarł młodo – w wieku osiemnastu lat – co skłoniło badaczy do spekulacji na temat przyczyn jego zgonu. Wypadek na rydwanie, cios w głowę czy może nawet atak hipopotama? Wciąż nie znamy ostatecznej odpowiedzi. O wiele starszy doradca króla (i być może jego ojczym) o imieniu Aj ożenił się z owdowiałą Achnesenamon i został faraonem.

Walka z czasem

Na początku XX w. Howard Carter, brytyjski egiptolog, zajmował się już od lat wykopaliskami w Dolinie Królów – królewskiej nekropolii w zachodniej części starożytnego miasta Teby. Gdy zaczęło brakować mu pieniędzy na dalsze prowadzenie prac, zwrócił się o pomoc do swojego mecenasa, piątego hrabiego Carnarvon. Lord Carnavon sfinansował mu jeszcze rok badań – i cóż to był za rok!

Na początku listopada 1922 r. Carter natrafił na pierwszy z dwunastu stopni prowadzących do wejścia do grobowca Tutanchamona. Szybko zasypał schody i zatelegrafował do Carnarvona, do Anglii, bo chciał otworzyć grób wspólnie z nim. Carnarvon natychmiast wyruszył do Egiptu i 26 listopada 1922 r. razem zrobili otwór w wejściu do przedsionka, aby zajrzeć do środka.

Carter stwierdził:Na początku nic nie widziałem, jako że gorące powietrze ulatujące z pomieszczenia sprawiało, że płomień świecy migotał, ale w miarę jak moje oczy przyzwyczajały się do światła, szczegóły wnętrza powoli wyłaniały się zza mgły, dziwne zwierzęta, posągi i złoto – wszędzie blask złota.

Skatalogowanie odkrycia było ogromnym przedsięwzięciem. Carter spędził dziesięć lat na systematycznym zapisywaniu znalezisk i fotografowaniu ich.

Leave a Reply